nieuws

#UITDEKAST 5: HET ZIJN NET MENSEN VAN JORIS LUYENDIJK

Afbeelding

Welkom bij #uitdekast, de rubriek waarin boeken uit Huis De Pinto’s ruilbibliotheek ter sprake komen. Deze keer Jitse Senf over:

HET ZIJN NET MENSEN: BEELDEN UIT HET MIDDEN-OOSTEN door Joris Luyendijk.

Hij lijkt al bijna niet meer weg te denken uit het publieke debat. Maar in 2006 was Joris Luyendijk – voordat hij ten strijde trok tegen de praktijken van het internationale financiële systeem – nog geen bijster grote naam binnen de schrijvende pers. Hoewel hij al twee publicaties op zijn naam had staan lanceerde hij in dat jaar zijn carrière van Midden-Oosten-verslaggever naar dat van erkend auteur, met ‘Het zijn net mensen: beelden uit het Midden-Oosten’.

Luyendijk leverde met zijn boek een frisse blik op de journalistieke praktijk, over de gang van zaken op de redacties van landelijke dagbladen, het journaal en op locaties ter plaatse. Hij deed die op innovatieve maar beeldende wijze uit de doeken.

Dat deed hij niet zozeer als journalist, maar als antropologisch onderzoeker. In ‘Het zijn net mensen’ reconstrueerde Luyendijk de journalistieke praxis waarmee hij jarenlang werd geconfronteerd, terwijl hij als correspondent verslag uitbracht over zijn ‘standplaats’, het Midden-Oosten. In het boek vertelt hij hoe hij in zijn toenmalige functie werd geconfronteerd met vragen over wat ‘nieuws’ precies is, hoe hij ‘nieuws’ kon verzamelen en wat naar de smaak van Nederlandse redacties ‘nieuwswaardig’ was. Gewetenswroeging en verbazing waren daarbij aan de orde van de dag. Het nieuws waar hij namelijk verslag van deed bleek verrassend vaak conform het vaststaande beeld van het Midden-Oosten te zijn, hoewel de berichten over conflict, chaos en haat nauwelijks strookten met zijn eigen beleving.

Daarmee schreef Luyendijk bijna tien jaar geleden een charmant en vlot boek dat velen, tenminste voor even, de ogen openden over de maakbaarheid en plaatsgebondenheid van het journaille. Hij vestigde bovendien zijn naam als een journalist die het aandurft diep in de materie te duiken en niet wars is van een schurende mening. Na ‘Het zijn net mensen’ deed hij dat onder meer over Den Haag (‘Je hebt het niet van mij, maar…’) en recent nog de bankenwereld (‘Dit kan niet waar zijn: onder bankiers’).

‘Het zijn net mensen’ is wat dat betreft een ideale introductie tot het werk van de eigenzinnige journalistiek auteur. Het boek heeft tenslotte weinig aan actualiteit en urgentie verloren, en geeft nog steeds stof tot nadenken. Want wat is nieuws? En wat zijn daar voor de condities? Dergelijke simpele vragen die immers ook betrekking hebben op ons, als afnemers van het nieuws, lijken tegenwoordig nauwelijks meer te worden gesteld. Maar welbeschouwd, waar bestaan tegenwoordig onze beelden van het Midden-Oosten uit?

Nu te ruil in de ruilbibliotheek.